Pracodawcy zatrudniający osoby niepełnosprawne mogą korzystać z wielu prawnych narzędzi obniżających koszty pracy niepełnosprawnych pracowników. Jednym z nich jest dofinansowanie do wynagrodzeń (SOD).

Od 1 stycznia 2004 r. przepisami znowelizowanej ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DzU z 1997 r. nr 123, poz. 776 ze zm. – zwanej dalej ustawą) zostały wprowadzone, jako forma pomocy dla pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne, dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (art. 26 a–c ustawy).

Wysokość dofinansowania

Pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego, przysługuje ze środków PFRON miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń tych pracowników w kwocie:

•  130% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności,

•  110% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności,

•  50% najniższego wynagrodzenia – w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Pracodawcom zatrudniającym w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy mniej niż 25 pracowników oraz pracodawcom zatrudniającym co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągającym wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6% przysługuje miesięczne dofinansowanie w wysokości:

•  70% kwot powyższych,

•  90% kwot powyższych w przypadku osób niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję, oraz pracowników niewidomych.

Pracodawcy, który prowadzi zakład pracy chronionej, przysługuje 100% kwot dofinansowania oraz zwiększa się te kwoty o 75% najniższego wynagrodzenia w przypadku osób niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję, oraz niewidomych.

Warunki uzyskania dopłat

Dofinansowanie jest dostępne potencjalnie dla wszystkich pracodawców. Wypłaty dokonywane są przez PFRON zgodnie z prowadzonym w Funduszu krajowym rejestrem zatrudnionych osób niepełnosprawnych u wszystkich pracodawców, a nie tylko w zakładach pracy chronionej. Dofinansowanie wypłacane jest do wysokości poniesionych przez pracodawcę dodatkowych kosztów wynikających z zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

Pracodawca zatrudniający minimum 25 pracowników, jeżeli zatrudni co najmniej 6% osób niepełnosprawnych, może skorzystać z dwóch zachęt finansowych:

• nie wnosi wpłat na PFRON lub

• otrzymuje dofinansowanie do wynagrodzeń wszystkich zatrudnionych osób niepełnosprawnych w wysokości rekompensującej w pełni podwyższone koszty wynikające z ich zatrudnienia.

Pracodawcy, którzy zatrudniają poniżej 25 pracowników, uzyskują bez dodatkowych warunków dofinansowanie do wynagrodzenia każdej zatrudnionej osoby niepełnosprawnej.

Nowe przepisy zmieniły w istotny sposób system finansowania zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Wysokość dofinansowania dla pracodawcy została uzależniona od liczby niepełnosprawnych pracowników, ich stopnia niepełnosprawności oraz schorzeń, które szczególnie utrudniają podjęcie pracy. Wysokość miesięcznego dofinansowania według wskaźników ustawowych wynosi od około 300 zł w przypadku osoby o lekkim stopniu niepełnosprawności, zatrudnionej na otwartym rynku pracy, do około 1700 zł w przypadku osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności, zatrudnionej w zakładzie pracy chronionej, u której stwierdzono schorzenie „specjalne” (choroba psychiczna, upośledzenie umysłowe, epilepsja lub dysfunkcja wzroku).

Dokumenty i obowiązek informowania

Dokumenty dotyczące dofinansowania pracodawcy składają w formie elektronicznej za pośrednictwem systemu informatycznego. Określony ustawowo okres od złożenia przez pracodawcę wniosku o wypłatę dofinansowania do momentu wypłaty tych środków nie przekracza 14 dni.

Oprócz warunku zatrudnienia osób niepełnosprawnych (dla małych firm) i odpowiedniej liczby tych osób (dla dużych firm), pracodawca jest zobowiązany złożyć miesięczną informację o zatrudnieniu, stopniu niepełnosprawności i wynagrodzeniu pracownika oraz złożyć co dwa miesiące wniosek o wypłatę dofinansowania.

Informacje na temat dofinansowań do wynagrodzeń, aspekty prawne oraz organizacyjne (procedury rejestracji pracodawców ubiegających się o dofinansowanie, proces dofinansowań), także akty normatywne, wzory dokumentów i formularzy zamieszczone są na stronie internetowej Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych – www.pfron.org.pl.

Elbląska Rada Konsultacyjna Osób Niepełnosprawnych udziela pomocy merytorycznej pracodawcą zainteresowanym otrzymaniem dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych.